Proef een voedingsmiddel met al je zintuigen

U gaat uw leerlingen door een reeks stappen leiden waarin u al uw zintuigen gebruikt om een voedingsmiddel te verkennen.

• Stap 0: Voedingsmiddel kiezen 
  De leerkracht kiest een voedingsmiddel uit. Dat kan een rozijn zijn, maar evengoed een kerstomaat, een mini-komkommer, of iets wat je helemaal nog niet kent! Hieronder vind je een voorbeeld met een rozijn. De leerkracht leest de stappen luidop voor. 
   
• Stap 1: Vergeten
  De rozijn ligt voor je op je bank. Kijk er even naar, sluit dan je ogen en vergeet alles wat je over dit voedingsmiddel weet. Vergeet de smaak als je die al kende, de geur, de vorm. Wanneer je je ogen terug opent, is dit een nieuw raar ding voor je, iets wat je nog nooit eerder zag of at. 
   
• Stap 2: Observeren
  Leg het voorwerp op je handpalm en bekijk het goed, heel aandachtig, alsof je het in je geheugen moet prenten om het straks te kunnen tekenen. Wat is de vorm, de kleur en de textuur ervan? Als je het tussen je wijsvinger en duim houdt en erdoorheen kijkt, zie je dan iets anders? Bekijk het van alle kanten: wat zie je? 
   
• Stap 3: Voelen 
  Ik nodig je nu uit om je ogen te sluiten en het voorwerp met jouw tastzin te onderzoeken. Hoe voelt het aan? Is het glad of ruw, hard of zacht? Kan je het een beetje vervormen door erop te drukken? Wat merk je op? Je kan je ogen weer openen en het voorzichtig naar jouw neusgaten brengen. Adem in. Let op of het een geur heeft of niet.
   
• Stap 4: Luisteren 
  Vervolgens kan je het voorwerp dicht bij je oor houden. Misschien hoor je iets als je er een beetje op drukt… of misschien helemaal niets! 
   
• Stap 5: Verlangen
  Misschien heb je nu al zin om het op te eten? Hoe voelt dat in je lichaam? Merk op dat er misschien wat speeksel in je mond opkomt.
   
• Stap 6: Plaatsen op tong 
  Als je er klaar voor bent, leg dan voorzichtig het dingetje op je tong. Bijt er nog niet op, maar voel heel bewust hoe het daar ligt. Is het zwaar of eerder licht? 
   
• Stap 7: Mondonderzoek 
  Beweeg het ding door je mond. Van links naar recht, van voor naar achter. Duw het tegen je gehemelte. Wat voel je?  Proef je een bepaalde smaak? 
   
• Stap 8: Proeven 
  Kauw even op het ding en merk op wat er allemaal gebeurt. Merk je iets aan je speeksel? Verandert de smaak? Hoe voelen je mond, tanden, kaakspieren? Vind je de smaak lekker? Is hij zoet? Smaakt hij lekker?
   
• Stap 9: Beslissing nemen 
  Beslis nu voor jezelf of dit ding eetbaar is. Heb je zin om het door te slikken? Merk eerst eens op hoe dat eigenlijk voelt. 
   
• Stap 10: Slikken en volg de route 
  Als je er klaar voor bent, slik het ding dan door en probeer het zo lang mogelijk in de gaten te houden door je keel en slokdarm tot het in je maag komt. 

Wanneer iedereen klaar is, kunnen jullie een kort klasgesprek doen. Hoe was deze uitdaging voor jou? Wie heeft uiteindelijk de rozijn doorgeslikt? Wie heeft er nu zin in nog een rozijn? Wie is al eerder gestopt? Wat zorgde daarvoor? Wie at al eens ooit een rozijn? Heb je dingen geproefd of ontdekt die je nog niet eerder ervaarde bij het eten van een rozijn? Wie zou dit thuis ook wel eens willen doen? 

Tip voor de leerkracht: voorzie per leerling ook een servetje, voor mochten ze het voedingsmiddel willen uitspugen/ neerleggen. Laat je leerlingen zelf kiezen bij welke stap ze stoppen. Deze opdracht laat de leerlingen mindful eten ervaren, en geeft hen tegelijkertijd de autonomie om zelf hun proefstap te bepalen.